slider slider slider slider slider slider

Konspekt z zajęć historii dla liceów ogólnokształcących
Temat zajęć: Piłsudski - kieleckie wspomnienia

Cele:
- Zapoznanie uczniów z sylwetką Józefa Piłsudskiego.
- Działalność Piłsudskiego podczas I Wojny Światowej i instrumentalne traktowanie zaborców w celu realizacji swoich planów.
- Wpływ Piłsudskiego na odzyskanie przez Polskę niepodległości oraz kształtowanie państwowości polskiej.
- Stosunek Piłsudskiego do demokracji parlamentarnej.
- Wskazanie związków Piłsudskiego z Kielcami.

Streszczenie:
Józef Klemens Piłsudski urodził się 5 grudnia 1867 w Zułowie. Wychowany na Wileńszczyźnie w rodzinie o głębokich tradycjach patriotycznych był wybitnym działaczem społecznym i niepodległościowym, żołnierzem, politykiem, mężem stanu oraz konspiratorem. Zaszczepione w domu rodzinnym idee patriotyczne Piłsudski próbował realizować już podczas nauki szkolnej, a następnie w czasie studiów medycznych w Charkowie, gdzie rozpoczął działalność opozycyjną przeciwko caratowi. W roku 1887 Piłsudski został aresztowany i zesłany na Syberię pod zarzutem udziału w spisku na życie cara. Po powrocie z zesłania skupił się na aktywności politycznej jako agitator i organizator partyjny ruchu socjalistycznego. W momencie porażki ugrupowań rewolucyjnych w latach 1905 – 1907  i w obliczu zbliżającego się konfliktu państw zaborczych, jedynym celem Piłsudskiego stała się realizacja idei niepodległej Polski. Z jego inicjatywy powstał Konspiracyjny Związek Walki Czynnej, a w roku 1910 funkcjonowały już w zaborze austriackim legalne organizacje paramilitarne, takie jak Związek Strzelecki, Strzelec, Drużyny Strzeleckie, które stały się zaczynem dla Legionów Polskich.
Piłsudski zapisał się na stałe w historii Polski, jako twórca Legionów, jako bojownik o niepodległość, wreszcie jako symbol tradycji czynu legionowego. Jego droga do odzyskania wolności ojczyzny rozpoczęła się w sierpniu 1914 roku w momencie przekroczenia granicy Królestwa Polskiego i wejścia do Kielc. Wówczas to Kielce stały się nieformalną stolicą Polski, miastem Legionów.
Piłsudski przebywał w Kielcach w sierpniu i wrześniu 1914 roku, następnie odwiedził Kielce już po odzyskaniu niepodległości. W październiku 1921 roku kieleccy radni zdecydowali o przyznaniu Józefowi Piłsudskiemu honorowego obywatelstwa miasta. Było to nadanie pierwszego honorowego obywatelstwa w historii Kielc. Piłsudski pełnił wówczas obowiązki Naczelnika Państwa, nic więc dziwnego, że jego przybycie budziło wielkie emocje. Piłsudskiego witały ogromne tłumy. Na Rynku na ścianie magistratu Piłsudski odsłonił tablicę pamiątkową, poświęconą tym, którzy w 1914 roku podjęli walkę o wolność. W magistracie odbyła się uroczysta sesja Rady Miejskiej, gdzie Józef Piłsudski odebrał dyplom Honorowego Obywatela Miasta.
W pierwszych latach istnienia Państwa Polskiego nie do przecenienia jest rola Józefa Piłsudskiego. Nie dość, ze potrafił stworzyć silną armię, to jeszcze wywalczył granice na wschodzie. Umiejętnie rozegrał sprawę powstań Śląskich, granic z Litwą i z Czechami. W czasie dramatycznych zmagań z nawałą bolszewicką w 1920 roku był naczelnym wodzem i autorem słynnego planu odcięcia zaplecza armii bolszewickiej od pierwszej linii frontu. 16 sierpnia 1920 roku, siłami 4 Armii którą osobiście dowodził, Piłsudski wyprowadził kontruderzenie znad Wieprza. Grupa uderzeniowa wyszła na tyły Armii Czerwonej i zaatakowała odsłonięte skrzydło, co zadało siłom bolszewickim decydujący cios. Oznaczało to pełne powodzenie polskiego planu i zwycięstwo w Bitwie Warszawskiej.
Jako Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz zasłużył się także tworzeniem władz cywilnych, przeprowadzeniem wyborów do sejmu, a także innych działań zmierzających do odbudowy państwa polskiego.
W 1923 roku Józef Piłsudski złożył władzę Naczelnika Państwa i odsunął się od spraw publicznych. Zamieszkał w Sulejówku, gdzie przebywał przez trzy lata. Dzięki kontaktom ze swoimi współpracownikami i podkomendnymi wiedział jednak co dzieje się w kraju i coraz bardziej był przekonany, że trzeba dokonać sanacji, czyli uzdrowienia życia politycznego w Polsce. Utwierdzony w tym przekonaniu przez swoich zwolenników deklarujących lojalność wobec jego planów, w maju 1926 roku dokonał zamachu stanu w wyniku którego pozbawił władzy prezydenta Wojciechowskiego a także premiera Witosa.
Nastąpiło przejęcie władzy przez obóz Piłsudskiego, propagujący modną wówczas ideę rządów silnej jednostki, ale także postulujący kształcenie państwowe młodzieży, która miała być wychowywana w duchu służby dla państwa.
W sierpniu 1926 roku zdecydowano że w Kielcach odbędzie się zjazd legionistów połączony z finałem marszu szlakiem I Kompanii Kadrowej. Piłsudski ponownie przyjechał do Kielc. Wjazdowi legionistów do Kielc po raz kolejny towarzyszyły tłumy ludzi z całej Polski (ok. 5 tys. osób).
Józef Piłsudski pełnił kilka razy funkcję premiera, był ministrem spraw wojskowych a także spełniał rolę ostatecznego autorytetu we wszystkich sprawach z którymi się do niego zwracano. Zmarł 12 maja 1935 roku w Warszawie. Kondukt pogrzebowy pokonał trasę z Warszawy do Krakowa zatrzymując się na stacjach kolejowych w kolejnych miastach. Nie ominął również Kielc. Piłsudskiego pochowano na Wawelu.

 

Ćwiczenia:
- Jakie miejsca i wydarzenia związane z Piłsudskim kojarzą się z Kielcami?
- Dlaczego Piłsudski zdecydował się dokonać przewrotu wojskowego w 1926 roku?
- Dlaczego Piłsudski uznawany jest za najważniejszego polityka II Rzeczypospolitej, pomimo tego, że nigdy nie pełnił funkcji prezydenta RP?
- Dokonaj krytycznej oceny stwierdzenia, że Piłsudski był wizjonerem.

Kalendarium:
5 grudnia 1867 - Narodziny Józefa Piłsudskiego
23 grudnia 1887 - Zesłanie do Kireńska
1 lipca 1892 - Powrót Piłsudskiego do Wilna
1910 - Formowanie legalnych organizacji paramilitarnych w zaborze austriackim
12 sierpnia 1914 - Wkroczenie legionów do Królestwa Kongresowego
11 listopada 1918 - Odzyskanie przez Polskę niepodległości
14 lutego 1919 – 18 marca 1921 - Wojna polsko – bolszewicka zakończona podpisaniem traktatu pokojowego w Rydze
12 sierpnia 1923 - Zrzeczenie się przez Marszałka funkcji Naczelnika Państwa
12–15 maja 1926 - Przewrót majowy
8 sierpnia 1926 - V Zjazd Związku Legionistów Polskich w Kielcach
12 maja 1935 - Śmierć Marszałka Józefa Piłsudskiego